hamsaye 

همسایه ها اتفاقی به دستم رسید. قبلاً از گوشه و کنار شنیده بودم که به دلیل ممنوعیت انتشارش، نسخه های کم یابش را گاه تا چند ده هزار تومان می فروشند (العهده علی الراوی البته!).

خواندش خیلی حظ وافر (به قول قدما) و حال اساسی (به قول متجددان) داد. اولاً که روایت قریب به صحیحی است از وقایع مقارن ملی شدن نفت و فضای پلیسی جامعه و فلاکت مردمان تو سری خورده حاشیه نشین.

ثانیاً روایتی است محلی، یعنی مربوط به سرزمین خوزستان و آبادان. فقط برایم سوال بود که چرا نویسنده تعمداً گویش مردمان را به در مواردی بسیار نادر، تهرانی درآورده است. البته این حسن را دارد که خواننده به جای اینکه مقهور کلمات نامانوس محلی شود، اندیشه ها و احوالات زندگی آن محل را (که مهمتر هم هستند)، بیشتر در نظر می آورد.

 

ثالثاً نوعی تقابل سنت و تجدد که هنوز که هنوز است دست به گریبانش هستیم.

نثر کتاب بسیار پاکیزه و پرداخته است. البته از لحاظ نگارشی و رعایت دستور زبان عرض می کنم، وگر نه نویسنده به درستی، نه در به کار گیری الفاظ درشت و نه در شرح صحنه های وقیحانه هیچگاه خود را محدود نکرده. با این همه کتاب بسیار شریفی است و به هیچ عنوانی نمی توان انگ مستهج.ن نگاری بر آن زد.

کتاب در بند فرم نیست و خیلی شفاف روراست، آنچه در ضمیر نویسنده است بیان می کند و "خودش است" نه کپی از دیگران. از این روی بسیار خوشخوان است و گاهی هم در پاورقی ها، اندک واژه های دیریاب را هم توضیح می دهد.

20081020162333t300-105

نسخه ای که در دست دارم، چاپ سوم از نشر امیرکبیر است. ویراستار در مقدمه کتاب کلی قربان صدقه شاه پهلوی و قیام ملی! بیست و هشت مرداد رفته که البته من و شما می دانیم که همه اش تصنعی است تا بتواند از سر سانس.ورچی های رژیم شاه را شیره بمالد، و گرنه هر چه در کتاب است، اعتراض است به حال و روز مملکت در آن سالها.

به عقیده حقیر اطلاق لفظ «شاهکار» برای همسایه ها اغراق به شمار نمی رود.